DeFi (Decentralized Finance)
DeFi ย่อมาจาก “Decentralized Finance” หรือ “การเงินแบบกระจายศูนย์ ไม่มีศูนย์กลาง”
ซึ่งคำว่า DeFi นี้ มักจะถูกใช้เป็นคำศัพท์ที่พูดถึง Application ทางการเงิน ที่สร้างบนเทคโนโลยีและแนวคิดของ Blockchain
โดยที่ Applications เหล่านี้จะถูกสร้างโดยการใช้ “Smart Contracts”
ซึ่งเจ้า Smart Contracts นี้เอง ที่เป็นการเขียนโปรแกรม เพื่อระบุกฎเกณฑ์การทำงานต่างๆ ของ DeFi Protocol นั้นๆ
ผู้ใช้งานธุรกรรมในโลก DeFi Smart Contracts นั้น แทบจะแยกไม่ออกกับธุรกรรมที่ที่เกิดขึ้นบนโลก Traditional Finance (หรือ โลก Centralized Crypto Finance)
เช่น การกู้ยืมเงิน, การปล่อยกู้เงิน, หรือการเทรดสินทรัพย์ต่างๆ
ความแตกต่างก็คือ บนโลก DeFi นั้น การทำธุรกรรมทั้งหมดนั้นทำผ่าน โค้ดที่เขียนขึ้นเป็น Smart Contracts เท่านั้น ปราศจากตัวกลางอย่างสถาบันการเงิน หรือ Exchanges หรือ บริษัทใดๆ
DeFi Protocols ในปัจจุบันครอบคลุมหลากหลายประเภทธุรกรรม รวมถึง
* Spot exchanges เช่น Uniwap
* Derivatives trading platform เช่น GMX
* Options trading platforms เช่น Opyn
* Lending Platform เช่น Aave
และเชื่อได้ว่า DeFi Protocols คงจะพัฒนาต่อยอดครอบคลุมธุรกรรมต่างๆ เพื่มเติมได้อีกมากมายในอนาคตอันใกล้นี้
ข้อมูลจาก DefiLlama ณ เดือนสิงหาคม ปี 2022 นี้ ระบุว่าในปัจจุบันมีสินทรัพย์ในโลก DeFi กว่า 69 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ (หรือกว่า 2.4 ล้านล้านบาท)
เติบโตเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลจากปี 2020 ซึ่ง ณ ตอนนั้น ยังมีสินทรัพย์ ไม่ถึง 1 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ (น้อยกว่า 35,000 ล้านบาท)
DeFi Protocols ส่วนมากจะทำงานประสานร่วมกับ “องค์กรอัตโนมัติแบบกระจายศูนย์” หรือ “Decentralized Autonomous Organization (DAO)”
ซึ่งผู้ที่ถือ Governance Tokens (่เช่น UNI ของ Uniswap) จะทำหน้าที่ตัดสินใจในเรื่องสำคัญๆ อย่างเช่น การปรับเปลี่ยน “นโยบายการเงิน (Monetary Policy)” หรือ “ระบบนิเวศ (Ecosystem)” ของเหรียญนั้นๆ
การตัดสินใจที่ว่า หรือ แม้แต่ธุรกรรมที่เกิดขึ้นทั้งหมด จะมีความโปร่งใสมาก และสามารถตรวจสอบได้ผ่าน Blockchain Explorers ต่างๆ เช่น Etherscan เป็นต้น
=====
CeFi (Centralized Finance)
CeFi นั้นแตกต่างออกไป
มองผิวเผิน CeFi จะดูเหมือนกับ สถาบันการเงินที่เป็น Traditional Finance
CeFi เป็นบริษัทเอกชนที่บริหารจัดการสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องกับ Blockchain อย่าง Cryptocurrencies หรือ NFTs
และเฉกเช่นเดียวกับ บริษัทเอกชนทั่วไป
บริษัท CeFi เหล่านี้ ดำเนินธุรกิจบริหารจัดการสินทรัพย์ โดยใช้โค้ดใน Smart Contracts ที่ไม่มีการเปิดเผยเป็นสาธารณะ
=====
แล้ว CeFi จะมีปัญหาได้อย่างไร?
การล่มสลายของ Terra เมื่อเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา แสดงให้เห็นถึงจุดอ่อนสำคัญในการออกแบบทางด้าน DeFi ของ Terra
และมันเป็นชนวนสำคัญที่ทำให้เกิด “ผลกระทบแบบโดมิโน” ไปยังโลก CeFi ผ่านทาง Crypto Hedge Fund ยักษ์ใหญ่ที่ชื่อว่า Three Arrows Capital (3AC)
3AC นั้นมีสัดส่วนการลงทุนค่อนข้างมากในเหรียญ Terra
โดยที่การลงทุนนั้นเป็นการกู้ยิมเงิน Cryptocurrencies มูลค่าหลายพันล้านเหรียญสหรัฐฯ จาก CeFi Lenders หลายๆ เจ้า
CeFi Lenders หลายๆ เจ้าก็เชื่อมั่นใน 3AC มากเกินไป (ประมาท) เมื่อให้ 3AC กู้เงิน โดยที่มีสินทรัพย์ค้ำประกันน้อยกว่าที่ควรจะเป็น
เมื่อ Terra ล้ม >> 3AC ไม่มีเงินจ่ายคืนเงินกู้ให้ CeFi Lenders >> Cefi Lenders ไม่มีเงินจ่ายคืนผู้ฝากเงิน
=====
3 สาเหตุหลักของการล้มละลายของยักษ์ใหญ่ในโลก CeFi
1. การให้อัตราดอกเบี้ยที่สูงเกินไป (ไม่ยั่งยืน)
เมื่อ CeFi Lenders เสนออัตราดอกเบี้ยที่ค่อนข้างสูงแก่ผู้ฝากเงิน นั่นทำให้ CeFi Lenders ต้องไปปล่อยกู้ หรือ ลงทุนในสินทรัพย์ที่ค่อนข้างเสี่ยง (อย่างเช่น DeFi protocols ของ Terra) ที่ให้ผลตอบแทนมากกว่า ที่ตัวเองเสนออัตราดอกเบี้ยให้แก่ผู้ฝากเงิน
2. ขาดความโปร่งใส
ด้วยความที่ CeFi Lenders เป็นบริษัทเอกชน และไม่ได้เปิดเผยการทำธุรกรรมต่างๆ เป็นสาธารณะ ที่ตรวจสอบได้บน Blockchian Explorers ต่างๆ (เช่น Etherscan) ทำให้ผู้ฝากเงินไม่รู้เลยว่า CeFi Lenders เหล่านั้นหา yield ที่สูงขนาดนั้นมาจากไหน และ ไปลงทุนในสินทรัพย์อะไรบ้าง
3. การปล่อยกู้ที่มีสินทรัพย์ค้ำประกันน้อยกว่าที่ควรจะเป็น
CeFi Lenders มักจะปล่อยเงินกู้ด้วยเงื่อนไขเฉพาะของแต่ละผู้กู้ ไม่ได้ใช้เงื่อนไขตามมาตรฐาน โดยในกรณีของ 3AC นั้น ไม่ใช่แค่การปล่อยกู้ที่มีสินทรัพย์ค้ำประกันน้อยกว่าที่ควรจะเป็นเท่านั้น แต่เป็นการปล่อยกู้โดยไม่มีสินทรัพย์ค้ำประกันด้วยซ้ำไป
ทั้งๆ ที่โดยปกติแล้วด้วยความที่โลก DeFi เป็นโลกใหม่ จึงมักจะกู้ยืมเงินกันโดยมีสินทรัพย์ค้ำประกันมากเกินกว่าที่จำเป็นไปอีกนิดนึง เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงเพิ่มอีกขั้นหนึ่งจากกรณีความผันผวนของราคา Cryptocurrencies ต่างๆ นั่นเอง
ถึงแม้การเสนอให้อัตราดอกเบี้ยเงินฝากสูงๆ มักจะหมิ่นเหม่ ว่าจะทำได้จริงหรือเปล่า เป็นแชร์ลูกโซ่หรือไม่ แต่จริงๆ แล้วมันก็พอเป็นไปได้ในโลก DeFi ถ้ามีสินทรัพย์ค้ำประกันที่เพียงพอ และการทำธุรกรรมต่างๆ มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้บน Blockchain network นั่นเอง
=====
ขอขอบคุณทุกท่านที่ติดตามบทความจาก The EconoMyth ตลอดช่วงที่ผ่านมาหวังว่า บทความนี้จะพอเป็นประโยชน์ต่อทุกท่าน
ฝากกดติดตามเพจ กดแชร์ให้เพื่อนได้นะครับ
แปลและเรียบเรียงจาก: https://www.coindesk.com/learn/defi-vs-cefi-in-crypto/…